zondag 19 maart 2017

U-Kunststuk

Op het weblog van Perkamentus gaat het over antiquarische taalspelletjes. Onder andere over de bekende E-legende, A-saga en O-sprook van Jacob van Lennep, maar ook over het minder bekende I-dicht, ij-rijm, en de zogeheten U-prul, waar geen voorbeeld van zou bestaan (dat blijkt niet te kloppen).

Onvermeld blijven overigens het Homopornomoordcomplot over Joop en Otto, van Erik van Muiswinkel en Justus van Oel, als ik mij niet vergis, en ik meen dat Gerrit Komrij zich ook ooit aan dit genre bezondigd heeft. Maar misschien dat dit uit het oogpunt van de beschaafdheid weggelaten is.

In elk geval is de verleiding moeilijk te weerstaan om zelf aan het knutselen te slaan met het U-prul, ook al blijkt er een te bestaan van tientallen jaren geleden. Helaas ontbreken er in de Nederlandse taal voorzetsels en voegwoorden met alleen 'u' (of je zou 'dus' als zodanig moeten beschouwen), en ook een meervoudig werkwoord kan niet. Je kunt iets valsspelen met 't en m'n, maar de mogelijkheden zijn beperkt.

Je kunt er ook eeuwig aan blijven prutsen. De versie die ik hier plaats is dus iets uitgebreider dan wat ik op het weblog postte.

Waarschuwing: het stuk is niet geschikt voor de jongere lezertjes, en wie de goede zeden op prijs stelt kan ook beter niet verder lezen.

U-KUNSTSTUK

Bussum. Juf Ruth vult kunstuur buurt. Juf Ruth stunt, hupt, schudt tutu, fulp krult. Ruud runt buurtschuur. Ruud gluurt sluw. Juf Ruth dunkt Ruud wuft. Ruud stuurt Ruth gul duur muntstuk (prul). Ruth zucht: "Gutgut!" Dus Ruud huurt puntmuts, huwt Juf Ruth. Ruud duldt Huub, Truus (Huubs zus), Trump, Turk Kuzu. Hup, hup, hup, fun vult culthut. Rum, punch. Kuzu smult durum, puft drugs. Trump durft, pulkt tutu, prutst, hurkt, kust Ruths lustvrucht prunus.Huub plukt Ruths bult, schurkt Ruths rug. Huub wurmt, duwt ruw, burlt, fuckt Ruth. "Hulp, hulp!" gruwt Ruth. Nu spuwt Ruud vuur. "Trut!" brult Ruud. "Tuttut" sust Huub. "Ruth schuwt uw lust. U snurkt, uw lul spuugt dun muf spul. Huur hulpstuk!" Ruud gunt Huub schurft. Ruud rukt vlug gun, vuurt. Huub bukt. Ruths lucht vult buurtschuur. Ruths rug dunkt Ruud zult (zuur), hummusprut gutst. "Ruths schuld," dunkt Kuzu, "Ruths tutu hult kut. Nuf!" Dus: huwt u uw buurtjuf: vlucht!

zaterdag 10 september 2016

De dat-generator

Nu Hugo Brandt Corstius er niet meer is, zijn we op onszelf aangewezen om te puzzelen met taal. Gelukkig zijn er mensen die dat net zo goed kunnen, want als je een taalpuzzel op twitter op facebook zet, zijn er altijd wel mensen die daar mooie oplossingen voor verzinnen. Bij grammaticale puzzels doe ik ook graag wel eens mee, maar vaak maak ik het mee dat je dan een theoretische manier verzint om een oplossing te genereren, en dan is de lol eraf.

vrijdag 12 augustus 2016

Veel plezier van deze blogpost!

Ik was afgelopen zondag op de Deventer boekenmarkt, en het viel me sterk op dat de meeste boekhandelaren hun klanten het gekochte boek overhandigden met de wens Veel plezier ervan! Dat vond ik vreemd, want ik was - dacht ik - gewend aan Veel plezier ermee! Ik kon me ook niet herinneren dat ik dit eerder zo vaak, of zo consequent zo gehoord heb. Ik kom al zeker vijfentwintig jaar elk jaar op die boekenmarkt, en er zal in die tijd best wel eens een handelaar Veel plezier ervan! gezegd hebben, maar dan heb ik dat ongetwijfeld toegeschreven aan een verdwaalde variant op het gewone Veel plezier ermee! Dit jaar was er niemand die mij dat laatste wenste. En het ging ook niet alleen om boeken die ik zelf kocht (dan zou je nog kunnen denken dat ik dit jaar minder boeken heb gekocht waardoor mijn waarneming sneller scheefgetrokken kon worden). Ook om mij heen hoorde ik eigenlijk alleen maar Veel plezier ervan! 

zaterdag 14 mei 2016

Danken en wijten

In het radioprogramma De Taalstaat behandelde Tamara Mewe het verschil tussen danken en wijten, en dan met name in de constructie dit is te danken/wijten aan. Fijn, genuanceerd taaladvies, dat de scherpslijpers bevestigde in hun opmerkzaamheid en anderzijds de lankmoedigen de aanknopingspunten bood om op te merken dat hier sprake is van een taalverandering (danken wordt algemeen, en wijten specifiek negatief). Helaas wel een taalverandering die al tientallen jaren gaande is, maar goed.

Je hebt in zo'n radio-item niet echt de tijd om er eens rustig voor te gaan zitten, want het moet allemaal snel de kern raken, maar ik stond na afloop nog even met Tamara te praten, en zij liet me een overzichtje zien van de oordelen van een panel dat geraadpleegd was door het Taaladviesoverleg van taaladvies.net (ja, u denk misschien dat al die taaladviseurs hun wijsheid uit hun duim zuigen, maar er wordt serieus onderzoek naar gedaan). Daar zat een eigenaardigheidje in.

zondag 24 april 2016

De professor en de eenogige schoenmaker

Mijn vader vertelde vroeger vaker een mopje (en dat doet hij nog wel eens), dat hij gehoord had van een oom van mij die een tijdje op het seminarie gezeten had. Het ging over een aantal studenten, een professor en een eenogige schoenmaker.

maandag 21 maart 2016

Een bijzondere goede treinreis

Ik zat in een trein die op het punt stond station Zwolle binnen te rijden, toen uit de intercom het vertrouwde, half verstaanbare geluid van de reisinformatie klonk. Ik verstond nog net hoe de conducteur zijn verhaal afsloot. Hij wenste ons Een bijzondere goedenavond. 

woensdag 2 maart 2016

Dit blog schrijft als een trein

Ik ben geabonneerd op een nieuwsbrief (eigenlijk is het gewoon reclame) van bruna.nl. Daarin stond vandaag een boek aangeprezen als een boek dat je uit leest als een trein.

Misschien dat het me opviel vanwege die ontbrekende spatie, maar er is eigenlijk iets anders dat ik gek vond aan die zin, namelijk dat als een trein in combinatie met je leest.

dinsdag 16 februari 2016

De taalprof forever

Het was een beetje een sneue bedoening hier op 8 februari 2016. Er waren geen postzakken met felicitatiekaartjes bezorgd, in de inbox zaten alleen spamberichten en er zat een spinnenweb tussen toetsenbord en beeldscherm. In de gangen van het weblog ruiste een onheilspellende wind, en af en toe wentelde er een tumbleweed voorbij. Toen de taalprof precies op die dag arriveerde om zelf weer eens een stukje te schrijven moest hij eerst het stof uit zijn koffiebeker blazen terwijl de computer aan het upgraden was vanuit Windows XP.

Ouder worden is natuurlijk ook niet echt een verdienste. Afgezien van het feit dat er tijd in gaat zitten is het een kwestie van stug volhouden en blijven bestaan. Als je niet zelf af en toe op een roltongtoeter blaast heeft niemand je in de gaten.

Er was de laatste tijd natuurlijk ook minder activiteit op het weblog zelf. Een berichtje per maand, dan had je het wel gehad. De taalprof is in de loop van zijn bestaan inmiddels versplinterd in diverse manifestaties: op twitter, op facebook, als reaguurder op Neder-L en in de facebookgroep Leraar Nederlands (en overal waar iemand het woord grammatica opschrijft), in columns in papieren en online tijdschriften (zoals Onze Taal), in lezingen, gastcolleges, DOTs en andere scholingsactiviteiten. Je zou bijna denken dat het een heel bedrijf is, maar het enige bestaande bedrijf met die naam heeft niets met de echte taalprof te maken.

Enfin, dat krijg je er dan van. Dat je tien jaar wordt en dat dit zo onopgemerkt voorbijgaat dat je er zelf geeneens erg in gehad hebt. Zo vergaat de digitale roem, zou je denken. Toch heeft het ook iets troostrijks: door niet meer jarig te zijn is de taalprof tijdloos geworden.

maandag 8 februari 2016

De Taalprof is het allemaal nog niet beu geluisterd

Ha, weer eens een leuke kwestie op twitter! Van @onzetaal ditmaal, die reageert op een zekere @Basvanderveen. Die informeert of @onzetaal bekend is met de uitdrukking iets beu geluisterd zijn. @onzetaal vertaalt dat naar de zin Ik ben die plaat beu geluisterd, en veronderstelt dat het 'de auditieve variant' is van erop uitgekeken. Dat lijkt inderdaad zo ongeveer de betekenis, maar het helpt ons niet verder bij de vraag hoe dit in elkaar zit.

vrijdag 22 januari 2016

Waar stond dat filmpje ook al weer?

Mensen vragen mij wel eens: "Waar stond dat filmpje ook alweer, waar je die leuke vergelijking maakte over de keeper en de persoonsvorm?" Dat filmpje staat hier:


Het is wel even doorbijten om bij die vergelijking te komen, dus je kunt ook doorspoelen.

Of je kunt het stukje lezen waarop die vergelijking gebaseerd is natuurlijk. Dat staat hier. Of je leest een licht vervlaamste versie tussen enkele andere stukjes uit 2014 over grammatica. Dan kun je deze pdf downloaden.